دو شهر است ؛ بنابراين طول سجستان ؟ ؟ 8 ؟ 45 ؟ 88 خواهد بود كه براى احتياط كسر را تمام مىكنيم و طول سجستان را ؟ 0 ؟ 89 مىگيريم كه نزديك طول بلخ است . و به‌همين جهت است كه سجستان نسبت به بلخ ، در آن هنگام كه جايگاه شاهان كيان و خاستگاه دين مجوسى ايشان بود ، نيمروز خوانده مىشد . و چون اختلاف طول ميان نيشابور و سجستان را ، بنابر آنكه مسافت ميان آنها از راه قهستان 120 فرسخ است حساب كنيم ، ؟ ؟ 16 ؟ 12 ؟ 4 به‌دست مىآيد كه از آنجا طول نيشابور ؟ ؟ 44 ؟ 46 ؟ 84 مىشود ، و اين خود سبب تمايل به آن است كه طول نيشابور را ؟ 0 ؟ 85 به‌شمار آوريم . ما در كارى كه در پيش است به آن نيازى نداريم ، ولى بحث در آن زيانى ندارد . و اينك به بيان آنچه مقصود است مىپردازيم . يافتن اختلاف طول بلخ و غزنه بزرگترين ارتفاع [ خورشيد ] را در آن [ يعنى غزنه ] ، به سال چهارصد و ده هجرى ، با ربع دايره‌اى به قطر نه ذراع كه محيط آن به دقيقه‌ها تقسيم شده بود ، ؟ 0 ؟ 80 يافتم . و در همين سال كمترين ارتفاع را ؟ 50 ؟ 32 يافتم ؛ بنابراين نصف تفاضل ميان آنها يعنى ؟ 35 ؟ 23 همان ميل اعظم است . پس عرض غزنه مىشود ؟ 35 ؟ 33 . فزونى عرض بلخ بر عرض غزنه ؟ ؟ 36 ؟ 6 ؟ 3 است كه وتر آن ؟ ؟ 23 ؟ 15 ؟ 3 و مربّع اين وتر IV 49 ؟ ؟ ؟ 38 ؟ ؟ 14 ؟ 36 10 است . چون از مسافت 80 فرسخ ميان اين دو شهر يك پنجم آن را بكاهيم 64 باقى مىماند كه به ميل 192 و به درجه ؟ ؟ 18 ؟ 23 ؟ 3 مىشود ؛ وتر آن ؟ ؟ 52 ؟ 32 ؟ 3 است كه مربّع آن IV 4 ؟ ؟ ؟ 13 ؟ ؟ 12 ؟ 35 12 مىشود ؛ چون تفاضل دو مربّع يعنى IV 15 ؟ ؟ ؟ 34 ؟ ؟ 57 ؟ 58 1 را در جيب تمام عرض غزنه كه ؟ ؟ 5 ؟ 59 ؟ 49 است ضرب و حاصل VI 15 V 36 IV 43 ؟ ؟ ؟ 29 ؟ ؟ 9 ؟ 6 99 را بر جيب تمام عرض بلخ قسمت كنيم ، IV 4 ؟ ؟ ؟ 37 ؟ ؟ 35 ؟ 3 2 به‌دست مىآيد كه جذر آن ؟ ؟ 4 ؟ 26 ؟ 1 است ؛ اين جذر